2 người Canada kể về thời gian bị giam tại Trung Quốc

https://www.bbc.com/vietnamese/world-47053186

2 người Canada kể về thời gian bị giam tại Trung Quốc

By Jessica MurphyBBC News, Toronto
Photo of the Garratt family in front of the bridge linking China and North KoreaBản quyền hình ảnhSIMEON GARRATTImage captionGia đình ông bà Garratt

Cặp vợ chồng người Canada Kevin và Julia Garratt bị bắt giam tại Trung Quốc vào năm 2014 và bị buộc tội gián điệp trong bối cảnh hận thù leo thang giữa Canada và Trung Quốc và các cáo buộc giam giữ người của nhau để trả thù.

Hai vợ chồng nhà Garratt nói với BBC về thời gian ở tù của họ – và làm sao họ đã trở được về nhà.

Kevin Garratt nhớ rất rõ đêm ông và Julia bị bắt ở Đông Bắc Trung Quốc.

Ông nhớ lại việc bị kéo đi khỏi vợ khi họ đi qua sảnh của một nhà hàng ở tầng dưới, và bị đẩy vào phía sau chiếc xe mui kín màu đen chứa đầy những sĩ quan vạm vỡ.

Ông nghĩ toàn bộ sự việc là một lầm lẫn khủng khiếp nào đó.

Tại sao Mỹ phải mất hơn 1 thập kỷ mới truy tố Huawei?

Tại sao công ty Huawei gặp quá nhiều rắc rối?

Trump có thể can thiệp vụ kiện Mạnh Vãn Chu

Julia, bị buộc vào một chiếc xe riêng, thấy mình run rẩy vì sợ hãi và sốc trước sự kiện bất ngờ, trong khi chiếc xe lao vào bóng tối.

Bà nghĩ: "Đây sẽ là đêm cuối cùng trong đời mình."

"Tôi không nghĩ rằng mình đã từng cảm thấy sợ hãi và hoảng loạn đến độ như vậy trước đó. Và cũng chỉ thấy buồn cho gia đình và các con tôi, vì không có cảnh báo nào trước, và sẽ không có cơ hội để nói lời tạm biệt."

Gia đình nhà Garratts đã sống ở Trung Quốc từ năm 1984, và từ năm 2008 mở một quán cà phê được khách nước ngoài và khách du lịch phương Tây ở Đan Đông, một thành phố ở biên giới Bắc Triều Tiên, rất ưa chuộng, trong khi vẫn tiếp tục thực hiện công việc từ thiện của Kitô giáo.

The Chinese and North Korean flags attached to a railing as trucks carrying Chinese-made goods cross into North Korea on the Sino-Korean Friendship Bridge at the Chinese border town of DandongBản quyền hình ảnhAFPImage captionGia đình Garrett sống ở gần biên giới Trung Quốc Dandong

Nhưng điều mà cả hai không biết, là vào đầu năm 2014 và cách nơi họ ở hàng ngàn dặm, chính quyền Mỹ đã tung ra một chiến dịch truy quét gián điệp không gian mạng Trung Quốc. Một trong những người đàn ông trong tầm ngắm của họ là Su Bin, một cư dân Trung Quốc làm việc tại Canada.

Tháng 6 năm đó, chính quyền Canada bắt Su, người bị buộc tội ăn cắp dữ liệu về các dự án quân sự và bán cho Trung Quốc, để dẫn độ về Mỹ.

Trong khi Trung Quốc phủ nhận cáo buộc này, các quan chức và quan sát viên của Canada tin rằng việc bắt giữ hai vợ chồng Garratts là một vụ bắt giam ăn miếng trả miếng và một nỗ lực gây áp lực buộc Canada phải trả tự do cho Su.

Đại sứ Canada tại Bắc Kinh lúc bấy giờ, Guy Saint-Jacques, mô tả hai vợ chồng Garratt là "một vài nhà truyền giáo người Canada đã ở Trung Quốc 30 năm làm việc thiện".

Ông nói với BBC rằng việc họ bị bắt "là trường hợp đầu tiên cho chúng tôi thấy sự trả đũa rõ ràng cho điều gì đó đã xảy ra ở Canada".

Khi gặp các đối tác tại Bộ Ngoại giao về vụ án, Saint-Jacques nhớ lại: "Họ không bao giờ nói ra trực tiếp ‘chúng ta hãy trao đổi.’ Nhưng rất rõ ràng đây là những gì họ muốn. "

Vào đêm bị bắt giữ – khởi đầu của những tháng ngày bị giam cầm của hai vợ chồng Garratts – họ được một người bạn của một người bạn mời đi ăn tối, họ nói với cặp vợ chồng này là muốn nói về con gái họ đang đi du học ở Canada.

Nhưng một cái gì đó về bữa ăn tối này có vẻ kỳ lạ.

"Nó không có vẻ chân thật và người con gái không bao giờ đến", Kevin nói.

Julia nói rằng chỉ sau đó họ mới nhận ra toàn bộ buổi tối là một sự dàn dựng cho vụ bắt giữ họ.

"Việc bắt giữ chúng tôi đã được suy nghĩ rất kỹ lưỡng và lên kế hoạch trước. Chúng tôi hoàn toàn không nghi ngờ gì," bà nói.

Meng Wanzhou, Huawei Technologies Co Ltd"s chief financial officer (CFO), is seen in this undated handout photo obtained by Reuters December 6, 2018.Bản quyền hình ảnhREUTERSImage captionBà Mạnh Vãn Chu bị bắt ở Canada tháng 12/2008

Vào tháng 12, giám đốc điều hành viễn thông Trung Quốc, bà Mạnh Vãn Chu, 46 tuổi, bị giam giữ tại Vancouver vì cáo buộc vi phạm các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran.

Tuần này, Hoa Kỳ đã đệ đơn tố cáo Huawei và bà Mạnh, và đang tìm cách dẫn độ bà. Cả Huawei và bà Mạnh đều bác bỏ các cáo buộc.

Sau vụ bắt giữ bà Mạnh Vãn Chu là những mối đe dọa về "hậu quả nghiêm trọng" từ Trung Quốc nếu người thừa kế công nghệ và giám đốc tài chính tại Huawei, công ty tư nhân lớn nhất của Trung Quốc, không được trả tự do.

Vào giữa tháng 12, hai người Canada – nhà cựu ngoại giao Michael Kovrig và doanh nhân Michael Spavor – đã bị bắt giữ tại Trung Quốc với cáo buộc làm tổn hại an ninh quốc gia.

Đức xem xét cấm Huawei lập mạng 5G

Nhà sáng lập Huawei phủ nhận rò rỉ tin cho TQ

Giống như trong trường hợp của hai vợ chồng Garratts, việc giam giữ họ bị nhiều nhà phân tích Trung Quốc xem là một sự trả thù.

Michael Spavor (L) and Michael Kovrig (composite image)Bản quyền hình ảnhAFPImage captionMichael Spavor (L) và Michael Kovrig bị Trung Quốc bắt giữ

Kinh nghiệm của vợ chồng Garratts trong nhà tù Trung Quốc tương đương với những gì giới chức Canada và những người khác gợi ý là cảnh Kovrig và Spavor đang trải qua – bị nhốt trong một căn phòng có đèn chiếu sáng cả ngày lẫn đêm, và những cuộc thẩm vấn hàng ngày.

"Tôi không biết những gì họ đã làm hoặc không làm, nhưng tôi biết những gì họ đang phải trải qua trong lúc này," Julia nói.

Vợ chồng Garratts nói rằng họ không bao giờ bị tổn hại về thể xác nhưng bị lính gác theo dõi suốt ngày đêm và phải yêu cầu những nhu yếu phẩm cơ bản nhất khi cần.

"Bạn muốn uống nước, họ phải đi lấy cho. Đánh răng, họ cũng đi lấy bàn chải cho bạn. Thủ tục được xếp đặt để tạo sự sợ hãi và kiểm soát bạn, "Kevin nói.

Huawei tuyên bố sa thải Vương Vệ Tinh

Huawei: TQ nổi giận vụ Mạnh Vãn Chu bị bắt

Julia cho biết trong vài đêm đầu tiên, cô đắp chăn lên mắt để chặn ánh sáng, nhưng người bảo vệ kéo nó xuống.

"Tôi nghĩ: ‘Đó là một quy tắc, tôi không thể che mặt để ngủ trong bóng tối, họ cần cho ánh sáng chiếu vào mặt tôi.’Họ có quy tắc rất nghiêm ngặt. "

Họ cũng trải qua các cuộc thẩm vấn hàng ngày kéo dài có khi đến sáu giờ đông hồ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.